Zielona Brama zamyka od strony Mot\u0142awy D\u0142ugi Targ oraz stoi na szlaku Traktu Kr\u00f3lewskiego.<\/p>\n
Powsta\u0142a w latach 1564 \u2013 1568 jako jeden z element\u00f3w fortyfikacji nowo\u017cytnych, zast\u0105pi\u0142a gotyck\u0105 Bram\u0119 Kogi. Budowniczymi Bramy byli Regnier z Amsterdamu oraz Hans Kramer z Drezna. <\/p>\n
Materia\u0142em u\u017cytym przy budowie Bramy s\u0105 ceg\u0142y ma\u0142ych rozmiar\u00f3w pochodzenia niderlandzkiego. Brama jest przyk\u0142adem manieryzmu niderlandzkiego. Jej fasada \u0142\u0105czy cechy renesansu w\u0142oskiego \u2013 pilastry, oraz niderlandzkiego \u2013 ornamenty szczytnic. Budowla jest czterokondygnacyjna, podpiwniczona. W 1883 roku przebito czwarty przelot, kt\u00f3ry ozdobiono herbem Hohenzollern\u00f3w.<\/p>\n
Brama jest ozdobiona przez cztery powielone herby: Prus \u2013 podtrzymywany przez jednoro\u017cce, Polski \u2013 anio\u0142y, Gda\u0144ska \u2013 lwy oraz Kr\u00f3la Pruskiego \u2013 Dzikich m\u0119\u017c\u00f3w. Szczyty zwie\u0144czone s\u0105 dwudziestoma figurami. Bogaty wystr\u00f3j rze\u017abiarski maj\u0105cy demonstrowa\u0107 znaczenie miasta, widoczny jest tak\u017ce w przedzielonych pilastrami wy\u017cszych partiach budowli. Rustyka w dolnej cz\u0119\u015bci budowli przypomina o militarnych korzeniach tej architektury. Zainteresowanie wzbudzaj\u0105 ogromne przedzielone pilastrami okna.<\/p>\n
Nazwa Bramy mog\u0142a pochodzi\u0107 od pokrytym zielonkawym nalotem rze\u017ab zdobi\u0105cych bram\u0119, koloru pokrywaj\u0105cych jej \u015bciany malowide\u0142, koloru przeszklenia okien. Jednak najcz\u0119\u015bciej \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 jakoby nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od z kamienia o zielonkawym odcieniu z kt\u00f3rego zbudowany by\u0142 pobliski most nad Mot\u0142aw\u0105. <\/p>\n
Niejasna jest funkcja jak\u0105 mia\u0142a pocz\u0105tkowo pe\u0142ni\u0107 Brama, jednak ju\u017c od 1570 roku sta\u0142a si\u0119 oficjaln\u0105 rezydencj\u0105 polskich kr\u00f3l\u00f3w przybywaj\u0105cych do Gda\u0144ska. Sta\u0142o to si\u0119 za przyczyn\u0105 wys\u0142annik\u00f3w kr\u00f3la Zygmunta Augusta, kt\u00f3rzy wymogli realizacj\u0119 zobowi\u0105za\u0144 miasta wzgl\u0119dem Rzeczpospolitej. Mimo to, go\u015bci\u0142a tutaj jedynie Maria Ludwika Gonzaga – \u017cona W\u0142adys\u0142awa IV Wazy i p\u00f3\u017aniej Jana Kazimierza, poniewa\u017c w\u0142adcy z regu\u0142y wybierali wygodniejsze kwatery w prywatnych domach D\u0142ugiego Targu.<\/p>\n
W p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci przyziemia znajdowa\u0142a si\u0119 od 1567 roku waga miejska, natomiast w po\u0142udniowej mie\u015bci\u0142a si\u0119 siedziba stra\u017cy miejskiej. <\/p>\n
W XVII \u2013 XVIII wieku urz\u0105dzano tu biesiady, festyny, loterie oraz przedstawienia teatralne, co by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki ogromnej sali na pierwszym pi\u0119trze o powierzchni 300m2. <\/p>\n
W latach 1746 \u2013 1829 by\u0142a to siedziba Towarzystwa Przyrodniczego, kt\u00f3re nast\u0119pnie przeniesiono do Domu Przyrodnik\u00f3w. Natomiast w latach 1880 \u2013 1945 mie\u015bci\u0142o si\u0119 Muzeum Przyrodnicze z drug\u0105 co do wielko\u015bci kolekcj\u0105 bursztyn\u00f3w na \u015bwiecie.<\/p>\n
Niestety w wyniku dzia\u0142a\u0144 II wojny \u015bwiatowej Brama Zielona zosta\u0142a spalona oraz zawali\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 mur\u00f3w.<\/p>\n
W latach 1950 \u2013 1953 odbudowano Bram\u0119 i przeznaczono j\u0105 na siedzib\u0119 Przedsi\u0119biorstwa Pa\u0144stwowego Pracowni Konserwacji Zabytk\u00f3w.<\/p>\n
Dzisiaj mie\u015bci si\u0119 tam oddzia\u0142 Muzeum Narodowego, gdzie organizowane s\u0105 wystawy czasowe, gdy\u017c Muzeum nie posiada w\u0142asnych zbior\u00f3w, spotkania, konferencje i pokazy. Prezentowane s\u0105 wystawy czasowe sztuki dawnej, wsp\u00f3\u0142czesnej, polskiej i obcej.<\/p>\n
Bibliografia:
\n1.\tFriedrich J., Gda\u0144skie zabytki architektury do ko\u0144ca XVIII w., Gda\u0144sk 1995.
\n2.\tJanuszajtis A., Gda\u0144sk. Przewodnik, Olszanica 2008.
\n3.\tJanuszajtis A., Jujka Z., Z u\u015bmiechem przez Gda\u0144sk, Gda\u0144sk 2003.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zielona Brama zamyka od strony Mot\u0142awy D\u0142ugi Targ oraz stoi na szlaku Traktu Kr\u00f3lewskiego. Powsta\u0142a w latach 1564 \u2013 1568 jako jeden z element\u00f3w fortyfikacji nowo\u017cytnych, zast\u0105pi\u0142a gotyck\u0105 Bram\u0119 Kogi. Budowniczymi Bramy byli Regnier z Amsterdamu oraz Hans Kramer z Drezna. Materia\u0142em u\u017cytym przy budowie Bramy s\u0105 ceg\u0142y ma\u0142ych rozmiar\u00f3w pochodzenia niderlandzkiego. Brama jest przyk\u0142adem[…]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255"}],"collection":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=255"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":270,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions\/270"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}