Daniel Gabriel Fahrenheit (ur. 24 maja 1686 w Gda\u0144sku, zm. 16 wrze\u015bnia 1736 w Hadze) urodzi\u0142 si\u0119 w Gda\u0144sku i to w\u0142a\u015bnie tu zim\u0105 z 1708 na 1709 rok dokona\u0142 jednego ze swych naukowych odkry\u0107.<\/p>\n
Daniel Gabriel pochodzi\u0142 z do\u015b\u0107 zamo\u017cnej rodziny kupieckiej. Daniel Fahrenheit senior po\u015blubi\u0142 Concordi\u0119 z domu Schumann, pochodz\u0105c\u0105 ze znanego rodu gda\u0144skich przedsi\u0119biorc\u00f3w. Sama rodzina Fahrenheit\u00f3w wywodzi\u0142a si\u0119 prawdopodobnie z Hildesheim. \u0179r\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce dziadek fizyka w 1650 r. przyby\u0142 do Gda\u0144ska z Knipawy – jednego z trzech miast wchodz\u0105cych w sk\u0142ad \u00f3wczesnego Kr\u00f3lewca.<\/p>\n
Daniel Gabriel by\u0142 najstarszym z pi\u0105tki dzieci, kt\u00f3re do\u017cy\u0142y wieku doros\u0142ego. Jego szcz\u0119\u015bliwe dzieci\u0144stwo zosta\u0142o brutalnie przerwane, gdy w wielu 15 lat straci\u0142 oboje rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli w wyniku zatrucia grzybami. Ch\u0142opiec zosta\u0142 wys\u0142any do Amsterdamu, \u017ceby kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 na kupca. Sp\u0119dzi\u0142 tam cztery lata, ale handel go nie poci\u0105gn\u0105\u0142, mia\u0142 inne pasje i plany na \u017cycie. Chcia\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 nauk\u0105, a szczeg\u00f3lnie jednym zagadnieniem, z kt\u00f3rym ludzko\u015b\u0107 jak dot\u0105d nie potrafi\u0142a sobie poradzi\u0107: jak, przy pomocy jakiego urz\u0105dzenia i w jakiej skali zmierzy\u0107 temperatur\u0119.<\/p>\n
W roku 1582 Galileusz skonstruowa\u0142 „termoskop”. Urz\u0105dzenie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z naczynia z winem, w kt\u00f3re wetkni\u0119to odwr\u00f3cone dnem do g\u00f3ry drugie naczynie, tak aby jego d\u0142ug\u0105 w\u0105sk\u0105 szyjk\u0119 zanurzy\u0107 w czerwonej cieczy. Zmiany temperatury obserwowano na podstawie wznoszenia si\u0119 lub opadania poziomu wina w szyjce mniejszego naczynia. Istot\u0105 dzia\u0142ania przyrz\u0105du by\u0142a zmiana obj\u0119to\u015bci powietrza w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci mniejszego naczynia, kt\u00f3re, kurcz\u0105c si\u0119, zasysa\u0142o wino ze zbiornika poni\u017cej. Wad\u0105 tej konstrukcji by\u0142o jednak to, \u017ce otwarty uk\u0142ad reagowa\u0142 opr\u00f3cz temperatury r\u00f3wnie\u017c na wahania ci\u015bnienia atmosferycznego.<\/p>\n
Wiedzia\u0142 o tym Fahrenheit. I w jego termometrze rt\u0119ciowym uda\u0142o si\u0119 s\u0142abo\u015bci wynalazku poprzednika usun\u0105\u0107. <\/p>\n
Pomys\u0142 gda\u0144szczanina nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 zasadniczo od pomys\u0142u Galileusza. Na pierwszy rzut oka by\u0142 podobny zbiorniczek z ciecz\u0105 i cieniutka rurka, w kt\u00f3rej poziom cieczy podnosi\u0142 si\u0119, lub opada\u0142, przez co wida\u0107 by\u0142o minimalne nawet zmiany obj\u0119to\u015bci cieczy w zbiorniczku. Urz\u0105dzenie Fahrenheit by\u0142o uk\u0142adem zamkni\u0119tym i przez to nie reagowa\u0142o na ci\u015bnienie atmosferyczne.<\/p>\n
Nie wiadomo dok\u0142adnie jak dosz\u0142o do tego, \u017ce na ciecz naukowiec wybra\u0142 rt\u0119\u0107. Doszed\u0142 do tego zapewne w wyniku d\u0142ugotrwa\u0142ych bada\u0144 i analiz, pro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c: pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w. Dzia\u0142o si\u0119 to prawdopodobnie na prze\u0142omie wieku XVII i XVIII. Ju\u017c samy wynalazek by\u0142by wielkim osi\u0105gni\u0119ciem, gdyby nie to jeden szczeg\u00f3\u0142: brakowa\u0142o skali dla pokazywanych przez termometr zmian. To sta\u0142o si\u0119 kolejnym zadaniem fizyka, kt\u00f3re – jak si\u0119 potem okaza\u0142o – zaj\u0119\u0142o mu 15 lat. <\/p>\n
Podstaw\u0105 skali Fahrenheita by\u0142a skala termometryczna, opracowana w 1701 przez du\u0144skiego astronoma Ole R\u00f8mera. Gda\u0144szczanin spotka\u0142 si\u0119 z du\u0144skim astronomem i po rozmowach z nim rozpocz\u0105\u0142 prace nad w\u0142asn\u0105 wersj\u0105.<\/p>\n
Ostatecznie Fahrenheit og\u0142osi\u0142 \u015bwiatu sw\u00f3j wynalazek w roku 1715. Punkt zerowy skali wyznaczony zosta\u0142 na podstawie najni\u017cszej temperatury odnotowanej zim\u0105 z 1708 na 1709 rok w Gda\u0144sku. Z kolei 100 stopni Fahrenheita mia\u0142o by\u0107 temperatur\u0105 jego cia\u0142a. Tu jednak naukowiec pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d, bo nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 swego stanu podgor\u0105czkowego. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce 100 stopni wyznaczy\u0142 na 37,8 stopnia w ustalonej p\u00f3\u017aniej skali Celsjusza.<\/p>\n
W uznaniu za wybitne osi\u0105gni\u0119cia naukowe 38-letni Fahrenheit zosta\u0142 cz\u0142onkiem elitarnego Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Nauk w Londynie. <\/p>\n
Aby m\u00f3c po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 nauce, zarobkowo wyrabia\u0142 termometry, barometry oraz wysoko\u015bciomierze.<\/p>\n
Epokowe odkrycie Fahrenheita obowi\u0105zywa\u0142oby do dzi\u015b, gdyby w 1742 roku szwedzki astronom, Anders Celsius, nie zaproponowa\u0142 innej skali, opartej na zachowaniu si\u0119 wody, gdzie 0 stopni to temperatura przechodzenia wody z fazy sta\u0142ej w ciek\u0142\u0105, a 100 stopni to temperatura jej wrzenia. Celsius pokona\u0142 Gda\u0144szczanina i wypar\u0142 jego skal\u0119 z u\u017cycia niemal z ca\u0142ego \u015bwiata, z wyj\u0105tkiem \u00f3wczesnych Wysp Brytyjskich. Przez Anglik\u00f3w skala Fahrenheita zosta\u0142a przeniesiona do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, Australii i Nowej Zelandii. Udaj\u0105cy si\u0119 tam Europejczycy musz\u0105 przej\u015b\u0107 szybki kurs przeliczania Celsjusza na Fahrenheita.<\/p>\n
Czytaj wi\u0119cej na:
\nhttp:\/\/historia.trojmiasto.pl\/Daniel-Gabriel-Fahrenheit-najslynniejszy-w-swiecie-gdanszczanin-n57871.html#tri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Daniel Gabriel Fahrenheit (ur. 24 maja 1686 w Gda\u0144sku, zm. 16 wrze\u015bnia 1736 w Hadze) urodzi\u0142 si\u0119 w Gda\u0144sku i to w\u0142a\u015bnie tu zim\u0105 z 1708 na 1709 rok dokona\u0142 jednego ze swych naukowych odkry\u0107. Daniel Gabriel pochodzi\u0142 z do\u015b\u0107 zamo\u017cnej rodziny kupieckiej. Daniel Fahrenheit senior po\u015blubi\u0142 Concordi\u0119 z domu Schumann, pochodz\u0105c\u0105 ze znanego rodu[…]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266"}],"collection":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=266"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":267,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/266\/revisions\/267"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}