{"id":314,"date":"2015-01-18T18:55:28","date_gmt":"2015-01-18T17:55:28","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/?p=314"},"modified":"2015-01-18T18:56:37","modified_gmt":"2015-01-18T17:56:37","slug":"sprawiedliwosc-hans-vredemann","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/sprawiedliwosc-hans-vredemann\/","title":{"rendered":"Sprawiedliwo\u015b\u0107 Hans Vredemann"},"content":{"rendered":"<p>Pierwszym w kolejno\u015bci obrazem z cyklu, jest umieszczony nad portalem wej\u015bciowym obraz po\u015bwi\u0119cony cnocie SPRAWIEDLIWO\u015aCI. Znaczenie sprawiedliwo\u015bci dla rodzaju ludzkiego definiuje epigram pod obrazem IUSTICIA EXIGUIS EXAMINAT OMNIA GRANIS, SOLA POTENS HOMINUM CONSOCIARE GENUS &#8211; Sprawiedliwo\u015b\u0107 przy pomocy ma\u0142ej ilo\u015bci ziaren (drobiazgowo) bada wszystko, sama ona mo\u017ce zjednoczy\u0107 rodzaj ludzki.<br \/>\nObraz SPRAWIEDLIWO\u015a\u0106 przedstawia dwa symetrycznie podzielone uk\u0142ady informacyjne. Lewe skrzyd\u0142o po\u015bwi\u0119ci\u0142 malarz Sprawiedliwo\u015bci, a prawe jej przeciwie\u0144stwu &#8211; Niesprawiedliwo\u015bci. Miejscem obu symultanicznie rozgrywanych akcji: posiedze\u0144 trybuna\u0142\u00f3w Sprawiedliwo\u015bci i Niesprawiedliwo\u015bci, jest przestronna, otwarta na przestrza\u0142, renesansowa sala. Dwie arkady oparte na toska\u0144skich kolumnach dziel\u0105 sal\u0119 na dwie r\u00f3wne cz\u0119\u015bci. Arkadom otwieraj\u0105cym wst\u0119p do sali odpowiadaj\u0105 dwie analogiczne w przeciwleg\u0142ej \u015bcianie. Otwieraj\u0105 one perspektyw\u0119 na nie powi\u0105zane z sob\u0105 fragmenty architektury miejskiej.<br \/>\nU wej\u015bcia do sali, na trzonie \u015brodkowej kolumny umieszczono: Tablice Dekalogu i na ich tle otwart\u0105 ksi\u0119g\u0119 Ewangelii. Dekalog wie\u0144czy trupia czaszka, Ewangeli\u0119 &#8211; g\u0142\u00f3wka dzieci\u0119ca. Na tablicy poni\u017cej napis : IUS PATRIUM &#8211; PRAWO OJCZYSTE. Wskazuje on, \u017ce prawo boskie zawarte w Biblii jest ojczystym prawem, obowi\u0105zuj\u0105cym w ojczy\u017anie, jest jej moc\u0105. Dlatego tablic\u0119 z tym napisem umieszczono na kolumnie, kt\u00f3ra jest symbolem si\u0142y d\u017awigaj\u0105cej ca\u0142\u0105 budowl\u0119. Kolumna, symbol niewzruszalno\u015bci, si\u0142a i podpora, odpowiada roli prawa w organizmie pa\u0144stwowym. Podobnie jak zachwianie kolumny powoduje ruin\u0119 budowli, tak naruszenie prawa &#8211; w tym wypadku Przykaza\u0144 i Ewangelii &#8211; musi poci\u0105gn\u0105\u0107 za sob\u0105 ruin\u0119 moraln\u0105 i upadek pa\u0144stwa.<br \/>\nPierwszoplanowe sceny rozgrywaj\u0105 si\u0119 na schodach, u wej\u015bcia do sali. Ukazano tu epizody podobne, ale przeciwstawne moralnie: dzie\u0142a mi\u0142osierdzia, jako lito\u015b\u0107 okazan\u0105 biedakom i wdowie z dzie\u0107mi, i odepchni\u0119cie podobnej grupy matki z dzie\u0107mi i starca &#8211; po przeciwnej stronie.<br \/>\nLewa strona obrazu wyobra\u017ca rozpraw\u0119 przed s\u0105dem sprawiedliwym, prawa analogicznie uka\u017ce czynno\u015bci s\u0105du niesprawiedliwego.<br \/>\nTRYBUNA\u0141 SPRAWIEDLIWO\u015aCI &#8211; z\u0142o\u017cony z sze\u015bciu powa\u017cnych m\u0119\u017c\u00f3w, starc\u00f3w i ludzi w sile wieku, zasiada po bokach przewodnicz\u0105cej rozprawie alegorii Sprawiedliwo\u015bci. Zesp\u00f3\u0142 s\u0119dziowski feruje wyrok zbiorowo. Na twarzach kolegium s\u0119dziowskiego maluje si\u0119 powaga i spokojna refleksja. Wszyscy ukrywaj\u0105 d\u0142onie w r\u0119kawach p\u0142aszczy. Ukrycie r\u0105k ma znaczenie symboliczne. Oznacza ono s\u0119dzi\u00f3w nie przyjmuj\u0105cych dar\u00f3w. S\u0119dziowie ukrywaj\u0105 d\u0142onie, a przewodnicz\u0105ca Trybuna\u0142u jest \u015blepa. Wyobra\u017cenie Sprawiedliwo\u015bci jako kobiety \u015blepej lub z zawi\u0105zanymi oczyma ma oznacza\u0107 bezstronno\u015b\u0107, nieuleganie sugestiom wizualnym. Przewodnicz\u0105ca Trybuna\u0142u zasiada nad podwy\u017cszonym tronie z baldachimem, symbolem niezale\u017cno\u015bci, z imieniem Jehowy jako najwy\u017cszym autorytetem na zapleczu. Na g\u0142owie nosi ona koron\u0119 jako symbol panowania nad innymi cnotami. Miecz, kt\u00f3ry trzyma zamiast ber\u0142a i waga o r\u00f3wnych szalach &#8211; to dalsze jej atrybuty. Trybuna\u0142 sprawiedliwy s\u0105dzi obwinionego zgodnie z przepisami prawa, przy pomocy : VERITAS, RATIO, INDAGATIO. Alegorie tych zasad po\u015brednicz\u0105 obro\u0144cy mi\u0119dzy zespo\u0142em s\u0119dzi\u00f3w a pozwanym. Mo\u017ce on by\u0107 s\u0105dzony jedynie przy zastosowaniu : PRAWDY, S\u0141USZNO\u015aCI, BADANIA.<br \/>\nW g\u0142\u0119bi sali s\u0105dowej, przy \u015bcianie widnieje wn\u0119ka b\u0119d\u0105ca odpowiednikiem o\u0142tarza. We wn\u0119ce otwarta ksi\u0119ga Starego Testamentu z numerowanym odno\u015bnikiem do Biblii. Ksi\u0119ga ta ma tu walor nie tylko symbolu, ale i g\u0142\u0119bokiej tradycji; nawi\u0105zuje do staro\u017cytnego zwyczaju s\u0105dzenia przed o\u0142tarzami.<br \/>\nPrze\u015bwit arkady wychodz\u0105cej na plac miejski &#8211; to trzeci plan obrazu. Ukazuje on konkretnie rynek miasta Antwerpii. Na tle fasady antwerpskiego ratusza odbywa si\u0119 publiczna krwawa egzekucja. Na wysokim szafocie, w obecno\u015bci zgromadzonych, kat \u015bcina g\u0142ow\u0119 skaza\u0144ca.<br \/>\nW przeciwleg\u0142ej cz\u0119\u015bci sali Trybuna\u0142 Niesprawiedliwo\u015bci sprawuje swe czynno\u015bci.<br \/>\nTRYBUNA\u0141 NIESPRAWIEDLIWO\u015aCI &#8211; jest on nie tylko widowni\u0105 niemi\u0142osiernego potraktowania biedak\u00f3w, kt\u00f3rych nie dopuszcza przed swe oblicze, wyp\u0119dzaj\u0105c ich z sali, ale przede wszystkim aktu przekupstwa.<br \/>\nS\u0119dziom przewodniczy alegoria Niesprawiedliwo\u015bci z mieczem i wag\u0105 o nier\u00f3wnych szalach. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tej w\u0142adzy jest s\u0142uchanie podszept\u00f3w i donos\u00f3w. Obok tronu dwie postacie zausznik\u00f3w. S\u0119dziowskie gremium r\u00f3\u017cni si\u0119 zar\u00f3wno kostiumologi\u0105, jak i ekspresj\u0105, od powa\u017cnych senatorskich postaci w strojach weneckich. Na ich twarzach maluje si\u0119 podniecenie, niepok\u00f3j; gestykuluj\u0105ce r\u0119ce m\u00f3wi\u0105 o braku opanowania koniecznego dla spokojnej refleksji. Niesprawiedliwy s\u0105d wydaje wyroki na podstawie fa\u0142szywych \u015bwiadectw, ulega wp\u0142ywom postronnym.<br \/>\nPrzed takim trybuna\u0142em dokonuje si\u0119 akt korupcji. Pozwany bogaty mieszczanin wr\u0119cza urz\u0119dnikowi \u0142ap\u00f3wk\u0119 i odtr\u0105ca rzemie\u015blnika w fartuchu. Wyst\u0119pek przekupstwa i krzywdy odbywa si\u0119 na oczach trybuna\u0142u niesprawiedliwego i jest dowodem bezkarno\u015bci i zoboj\u0119tnienia w\u0142adzy.<br \/>\nPrzy \u015bcianie, we wn\u0119ce &#8211; sanktuarium Niesprawiedliwo\u015bci &#8211; le\u017cy trzos pieni\u0119dzy. Jest to przedmiot kultu i korupcji zarazem. Obok wypisane s\u0105 odno\u015bniki do Biblii.<br \/>\nKo\u0144cowym aktem tego przedstawienia Niesprawiedliwo\u015bci jest scena dostrzegalna w oddalonym tle. Przed gmachem miejskim, le\u017cy zamordowany cz\u0142owiek. Obok w bramie miejskiej, niestrze\u017conej, dostrzegamy uciekaj\u0105cego zab\u00f3jc\u0119. Scena dowodzi bezkarno\u015bci zbrodni i jest przyk\u0142adem z\u0142ego funkcjonowania organ\u00f3w w\u0142adzy miejskiej, braku czujno\u015bci i dba\u0142o\u015bci o bezpiecze\u0144stwo mieszka\u0144c\u00f3w.<br \/>\nNa koniec warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie pary alegorii widocznych u sp\u0142ywu arkad. S\u0105 to alegorie cn\u00f3t wie\u0144cz\u0105cych diademami i palmami zwyci\u0119zc\u00f3w sprawiedliwych, i alegorie z\u0142a w odra\u017caj\u0105cych starczych postaciach antycznych Furii. W\u0119\u017cowiska zamiast w\u0142os\u00f3w, symbole z\u0142ych, sk\u0142\u0119bionych my\u015bli, pochodnie &#8211; zarzewia gniewu, kije i p\u0142omieniste korony &#8211; to zawi\u015b\u0107 i sk\u0105pstwo.<br \/>\nOstatnie symbole zamieszczono na sp\u0142ywie arkad, na osi \u015brodkowej kolumny. Para go\u0142\u0119bi z g\u0142owami zwr\u00f3conymi do siebie i d\u0142onie zwarte w u\u015bcisku wyra\u017caj\u0105 jednoznacznie zgod\u0119. Zgodno\u015b\u0107 obywateli, wzajemne zaufanie, pokojowe za\u0142atwianie konflikt\u00f3w.<\/p>\n<p>Bibliografia : E.Iwanoyko : Sala Czerwona<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierwszym w kolejno\u015bci obrazem z cyklu, jest umieszczony nad portalem wej\u015bciowym obraz po\u015bwi\u0119cony cnocie SPRAWIEDLIWO\u015aCI. Znaczenie sprawiedliwo\u015bci dla rodzaju ludzkiego definiuje epigram pod obrazem IUSTICIA EXIGUIS EXAMINAT OMNIA GRANIS, SOLA POTENS HOMINUM CONSOCIARE GENUS &#8211; Sprawiedliwo\u015b\u0107 przy pomocy ma\u0142ej ilo\u015bci ziaren (drobiazgowo) bada wszystko, sama ona mo\u017ce zjednoczy\u0107 rodzaj ludzki. Obraz SPRAWIEDLIWO\u015a\u0106 przedstawia dwa symetrycznie[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,5,2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/314"}],"collection":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=314"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":323,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/314\/revisions\/323"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}