{"id":586,"date":"2015-03-20T21:20:16","date_gmt":"2015-03-20T20:20:16","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/?p=586"},"modified":"2020-06-28T12:15:41","modified_gmt":"2020-06-28T10:15:41","slug":"zegar-astronomiczny","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/zegar-astronomiczny\/","title":{"rendered":"Zegar Astronomiczny"},"content":{"rendered":"<p>01.05.1464 roku wieczorem podpisany zosta\u0142 kontrakt z Hansem D\u00fcringerem na wykonanie w ko\u015bciele Mariackim zegara astronomicznego. Dzie\u0142o kosztowa\u0142o 300 marek, 6 gulden\u00f3w w\u0119gierskich i dom przy ulicy \u015aw. Ducha.D\u00fcringer pracowa\u0142 cz\u0119sto ze swoim synem przez prawie 7 lat do 1470 roku. Ca\u0142e dzie\u0142o ma wysoko\u015b\u0107 14 metr\u00f3w i sk\u0142ada si\u0119 ze trzech kondygnacji: kalendarium, planetarium i teatr figur. Od 1554 roku zegar by\u0142 ju\u017c nieczynny i popad\u0142 w zapomnienie. Pod koniec II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142 zdemontowany. 70% element\u00f3w zewn\u0119trznej obudowy odnalaz\u0142o si\u0119 i powr\u00f3ci\u0142o do ko\u015bcio\u0142a. W 1983 roku zorganizowa\u0142 si\u0119 Spo\u0142eczny Komitet Odbudowy Zegara Astronomicznego. Na jego czele stan\u0105\u0142 prof. dr. Andrzej Januszajtis. 16.03.1987 roku na swym miejscu stan\u0119\u0142a specjalna konstrukcja zegara. Rekonstruowano r\u00f3wnie\u017c szereg rze\u017ab. G\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 najni\u017cszej kondygnacji, czyli kalendarium stanowi d\u0119bowa tarcza oklejona p\u0142\u00f3tnem, z ko\u0142em z\u0119batym na odwrociu. W pierwszym kr\u0119gu wpisane s\u0105 litery dzienne, oznaczaj\u0105ce dni tygodnia. W drugim daty w systemie rzymskim. W trzecim cisioianus, czyli skr\u00f3cony kalendarz z wykazem \u015bwi\u0119tych, w postaci \u0142aci\u0144skich heksametr\u00f3w. Nast\u0119pnie namalowane s\u0105 cztery poczw\u00f3rne kr\u0119gi, podaj\u0105ce daty nowiu dla lat 1463\/1538. Kolejno s\u0105 w nich wypisane: z\u0142ota liczba rok, godzina, minuty oraz instrukcja sposobu odcztywania w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim i niemieckim. W nast\u0119pnym pier\u015bcieniu umieszczony jest stopie\u0144 s\u0142oneczny, czyli kolejne dni znaku Zodiaku.<\/p>\n<p>Grupy wycieczkowe w Bazylice Mariackiej<\/p>\n<h1><a href=\"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\">Zwiedzanie Tr\u00f3jmiasta<\/a><\/h1>\n<p>W nast\u0119pnym, drugim od \u015brodka, mamy pe\u0142niejszy kalendarz \u015bwi\u0119tych i wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce pierwsze\u0144stwa dni liturgicznych. Wreszcie kr\u0105g wewn\u0119trzny zawiera tzw. litery znak\u00f3w miesi\u0105ca synodycznego, od nowiu do nowiu. Na ma\u0142ej tarczy umieszczone s\u0105 dane dotycz\u0105ce roku. Ukazuj\u0105 si\u0119 one w okienkach, a wi\u0119c: a) rok &#8211; dwie ostatnie cyfry, b) cykl s\u0142oneczny 28-letni, c) i d) litera niedzielna &#8211; dwa pier\u015bcienie, gdy\u017c w latach przest\u0119pnych wyst\u0119puj\u0105 dwie litery, e) z\u0142ota liczba &#8211; lata dzielone na cykle ksi\u0119\u017cycowe 19-1etnie, f) tzw. embolizm czyli lata, w kt\u00f3rych wprowadzono miesi\u0105ce przest\u0119pne, g) i h) odst\u0119py w tygodniach i dniach, poczynaj\u0105c od Bo\u017cego Narodzenia do ostatniej niedzieli przed \u015arod\u0105 popielcow\u0105, i) indykt rzymski. czyli 15-letni cykl podatkowy Konstantyna Wielkiego. Na tarczy zewn\u0119trznej znajdowa\u0142a si\u0119 rze\u017aba Naj\u015bw. Marii Panny z Dzieci\u0105tkiem w mandorli. Tarcz\u0119 flankuj\u0105 cztery postacie, pe\u0142ni\u0105ce okre\u015blone funkcje i poprzez narastaj\u0105cy wiek \u017cycia, symbolizuj\u0105ce up\u0142yw czasu. Po lewej od do\u0142u ch\u0142opiec w koronie trzymanym w r\u0119ku kijkiem pokazywa\u0142 dat\u0119 na du\u017cej tarczy. Ponad nim m\u0142ody tr\u0119bacz w dwubarwnym kaftanie podtrzymuje nad g\u0142ow\u0105 ryzalit, na kt\u00f3rym wyrze\u017abiony jest najprawdopodobniej autoportret Hansa Duringera. Z prawej strony u g\u00f3ry znajduje si\u0119 drugi tr\u0119bacz, z wie\u0144cem z jesiennych kwiat\u00f3w na g\u0142owie. Pod nim u do\u0142u starzec &#8211; Chronos z ruchom\u0105 r\u0119k\u0105, w kt\u00f3rej prawdopodobnie trzyma\u0142 klepsydr\u0119. Podniebienie dziel\u0105ce sekcj\u0119 doln\u0105 od g\u00f3rnej ma barw\u0119 niebiesk\u0105 i zdobione jest srebrnymi gwiazdkami. P\u0142aszczyzny sekcji \u015brodkowej, czyli planetarium s\u0105 br\u0105zowe. Najistotniejszym jej elementem jest tarcza zegarowa, wg porz\u0105dku 2 x 12 godzin. Po\u0142udnie jest u g\u00f3ry, p\u00f3\u0142noc u do\u0142u. Nast\u0119pny kr\u0105g tworz\u0105 <a id=\"_GPLITA_0\" style=\"background: none repeat scroll 0% 0% transparent ! important; border: medium none ! important; text-indent: 0px ! important; float: none ! important; font-weight: bold ! important; height: auto ! important; margin: 0px ! important; padding: 0px ! important; text-decoration: underline ! important; vertical-align: baseline ! important; width: auto ! important;\" title=\"Click to Continue &gt; by Best Offers\" href=\"#\">znaki<img style=\"background: none repeat scroll 0% 0% transparent ! important; border: medium none ! important; text-indent: 0px ! important; float: none ! important; font-weight: bold ! important; height: 10px ! important; margin: 0px 0px 0px 3px ! important; padding: 0px ! important; text-decoration: underline ! important; vertical-align: super ! important; width: 10px ! important;\" src=\"http:\/\/cdncache-a.akamaihd.net\/items\/it\/img\/arrow-10x10.png\" alt=\"\" \/><\/a> Zodiaku na r\u00f3\u017cnobarwnych polach. Spo\u015br\u00f3d nich zachowa\u0142y si\u0119 tylko Waga i szczypce Skorpiona, pozosta\u0142e znaki bardzo dobrze zrekonstruowano. W \u015brodku znajduj\u0105 si\u0119 dwie metalowe tarcze do ukazywania faz Ksi\u0119\u017cyca. Okre\u015blaj\u0105 one r\u00f3wnie\u017c pozycj\u0119 S\u0142o\u0144ca i Ksi\u0119\u017cyca wobec znak\u00f3w Zodiaku. Na tarczy wewn\u0119trznej namalowana jest twarz Ksi\u0119\u017cyca, gdzie druga jej po\u0142owa jest czarna. Na tarczy zewn\u0119trznej namalowany jest smok unosz\u0105cy si\u0119 w\u015br\u00f3d ob\u0142ok\u00f3w i gwiazd. Znaki Zodiaku s\u0105 polichromowane a cyfry godzin i ko\u0144ce wskaz\u00f3wek s\u0105 poz\u0142acane. U g\u00f3ry, po obu stronach tarczy znajduj\u0105 si\u0119 dwa otwory z drzwiczkami, w kt\u00f3rych ukazywa\u0142y si\u0119sceny Zwiastowania i Pok\u0142on Trzech Kr\u00f3li. Trzecia wreszcie kondygnacja to teatr figur. Posiada ona dwie sceny. Na doln\u0105 wychodzi\u0142o dwunastu aposto\u0142\u00f3w, za nimi za\u015b \u015bmier\u0107 z kos\u0105 a na g\u00f3rnej ukazywa\u0142o si\u0119 czterech Ewangelist\u00f3w. Powierzchnia tej sekcji jest b\u0142\u0119kitna, zdobiona srebrnymi gwiazdkami. Drzwi przed w\u0119druj\u0105cymi postaciami strzeg\u0105 zrekonstruowane ju\u017c rze\u017cby anio\u0142\u00f3w. Szczyt kondygnacji wie\u0144czony jest krenela\u017cowym ornamentem. Ponad nim znajduj\u0105 si\u0119: drzewo wiadomo\u015bci dobrego i z\u0142ego oraz Adam i Ewa. Na drzewie wije si\u0119 w\u0105\u017c z g\u0142ow\u0105 kobiec\u0105 w z\u0142otej koronie. Rze\u017aby te zosta\u0142y zrekonstruowane przez gda\u0144skiego rze\u017abiarza Stanis\u0142awa Wyrostka. Adam i Ewa wydzwaniali kwadranse i godziny. Adam uderza\u0142m\u0142otkiem a Ewa poci\u0105ga\u0142a za sznurek dzwonka. W miejsce zaginionych zawieszono ju\u017c dwa dzwony jachtowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>01.05.1464 roku wieczorem podpisany zosta\u0142 kontrakt z Hansem D\u00fcringerem na wykonanie w ko\u015bciele Mariackim zegara astronomicznego. Dzie\u0142o kosztowa\u0142o 300 marek, 6 gulden\u00f3w w\u0119gierskich i dom przy ulicy \u015aw. Ducha.D\u00fcringer pracowa\u0142 cz\u0119sto ze swoim synem przez prawie 7 lat do 1470 roku. Ca\u0142e dzie\u0142o ma wysoko\u015b\u0107 14 metr\u00f3w i sk\u0142ada si\u0119 ze trzech kondygnacji: kalendarium, planetarium[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586"}],"collection":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=586"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":886,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/586\/revisions\/886"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}