zwiedzanie Tr\u00f3jmiasta<\/strong><\/a>, jednak np. w czasie wizyt wyceickzowc\u00f3 wracamy tamt\u0119dy do portu!<\/p>\n– stara zabudowa Nowego Portu, kamieniczki czynszowe z XIX\/XX w.
\n– po lewej szko\u0142a podstawowa nr 55
\n– po prawej ulica Krzywa, w g\u0142\u0119bi domki z prze\u0142omu XIX\/XX wieku
\n– skrzy\u017cowanie z ul. W\u0142adys\u0142awa IV, od skrzy\u017cowania w prawo: zajezdnia tramwajowa z ko\u0144ca XIX w. i prom Wis\u0142ouj\u015bcie (twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie pe\u0142ni\u0142a w swoich dziejach nie tylko rol\u0119 twierdzy i latarni morskiej, by\u0142o to te\u017c wi\u0119zienie; np. po powstaniu listopadowym trzymano w niej internowanych uczestnik\u00f3w Powstania Listopadowego, za\u015b w roku 1917 trafi\u0142 tu na pewien czas J\u00f3zef Pi\u0142sudski – aresztowany po kryzysie przysi\u0119gowym w legionach, w drodze do Magdeburga)<\/p>\n
ul. W\u0142adys\u0142awa IV<\/p>\n
– po prawej siedziba Polcargo (rzeczoznawstwo i kontrola towar\u00f3w w handlu mi\u0119dzynarodowym)
\n– skrzy\u017cowanie z ul. Strajku Doker\u00f3w
\n– po lewej: siedziba C. Hartwig ((jedna z najstarszych firm spedycyjnych – za\u0142. Carl Hartwig 1858r.)
\n– po prawej wie\u017ca i baza Portowej Stra\u017cy Po\u017carnej „Florian” (przed wojn\u0105 w tym miejscu by\u0142 Dom Polski, w g\u0142\u0119bi r\u00f3wnoleg\u0142a do W\u0142adys\u0142awa IV – ul. Zamkni\u0119ta, przy niej pod nr 6 by\u0142 hotel „Berlin”, w kt\u00f3rym nocowa\u0142 Napoleon w 1807r., podczas zwiedzania Wis\u0142ouj\u015bcia)
\n– po prawej ko\u015bci\u00f3\u0142 rektorski Niepokalanego Serca Maryi (franciszkanie)
\n– przed\u0142u\u017cenie W\u0142adys\u0142awa IV = ul. Szkolna (w stron\u0119 portu) (to na niej obro\u0144cy Westerplatte ostrzelali przemieszczaj\u0105ce si\u0119 oddzia\u0142y – prawdopodobnie policji gda\u0144skiej)
\n– za ko\u015bcio\u0142em – Nabrze\u017ce i Zakr\u0119t Pi\u0119ciu Gwizdk\u00f3w, dalej w stron\u0119 uj\u015bcia – Nabrze\u017ce Oliwskie (niegdy\u015b kana\u0142 portowy by\u0142 w\u0119\u017cszy a w tym miejscu zakr\u0119ca\u0142 niemal pod k\u0105tem prostym, mijanie si\u0119 nie by\u0142o mo\u017cliwe – st\u0105d statek wchodz\u0105cy w zakr\u0119t mia\u0142 obowi\u0105zek da\u0107 pi\u0119ciokrotny sygna\u0142 gwizdkiem parowym – pierwsze\u0144stwo statek wchodz\u0105cy do portu. Nakaz zniesiony po poszerzeniu i przebudowie kana\u0142u – wykre\u015blony z locji w 1970r.)<\/p>\n
ul. Oliwska<\/p>\n
– po lewej: ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej (przy krzy\u017cu misyjnym po prawej stronie ko\u015bcio\u0142a replika pomnika z Westerplatte, postawionego tam 11.XI.1928r. na X-lecie niepodleg\u0142o\u015bci – orze\u0142 i napis „Wsp\u00f3lna prac\u0105 wszystkich tworzy si\u0119 bogactwa”, obok tablica „Rok 33 1933, pami\u0105tka 19to wiekowej rocznicy m\u0119ki i \u015bmierci pa\u0144skiej”; przy wej\u015bciu dwie tablice na 1000-lecie chrztu i 1000-lecie \u015bmierci \u015bw. Wojciecha)
\n– po lewej: Gda\u0144skie Centrum Zdrowia, Przychodnia Medycyny Pracy i Szpital B\u0142\u0119kitny Nowy Port
\n– po prawej: wielki budynek w bia\u0142o-\u017c\u00f3\u0142te pasy: Wojew\u00f3dzka Inspekcja Ochrony Ro\u015blin i Nasiennictwa – oddzia\u0142 graniczny
\n– po prawej: niewidoczna za drzewami stacja SKM Nowy Port (nieczynna od 2002, na tym terenie przy ul. Wysokiej sta\u0142a latarnia morska – poprzedniczka obecnej
\n– po prawej (vis a vis stacji benzynowej) – odnowiona willa (dawny pensjonat), siedziba Morskiej Agencji Gdynia (firma spedycyjna)
\n– po prawej, (nr 34c, za MAG-iem): Wzg\u00f3rze Pilot\u00f3w – stary dom pilot\u00f3w (nad drzwiami figura sternika – zagin\u0119\u0142a)
\n– po lewej: zesp\u00f3\u0142 szk\u00f3\u0142 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych (IV LO, szko\u0142a podstawowa, gimnazjum, studium detektywistyczne i liceum zaoczne – matura w 2 lata!;-))
\n– po lewej: ceglany budynek Izby Celnej w Gda\u0144sku, potem kilka blok\u00f3w i barak – komisariat policji w Nowym Porcie
\n– po lewej: Morski Oddzia\u0142 Stra\u017cy Granicznej (koszary pruskie z XIX\/XXw., kasyno, internat; w tym kompleksie w okresie mi\u0119dzywojennym znajdowa\u0142 si\u0119 Polski Etap Emigracyjny – dla opuszczaj\u0105cych kraj emigrant\u00f3w – odp\u0142ywali z nabrze\u017ca Wi\u015blanego ko\u0142o Poczty Morskiej], na terenie Kaplica Polska MB Cz\u0119stochowskiej pod opiek\u0105 ks. G\u00f3reckiego; od wrze\u015bnia 1939 do kwietnia 1940 Niemcy wi\u0119zili tu 10 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kilkuset zgin\u0119\u0142o)
\n– w prawo – ul. Przemys\u0142owa – do Nabrze\u017ca Zi\u00f3\u0142kowskiego
\n– port – Basen W\u0142adys\u0142awa IV, wybud. 1879r.,<\/p>\n
piechot\u0105:
\nlatarnia morska: Pierwsza gda\u0144ska latarnia powsta\u0142a prawdopodobnie ju\u017c w XIV wieku, w miejscu dzisiejszej twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie. Z czasem opr\u00f3cz funkcji nawigacyjnej pocz\u0119\u0142a te\u017c broni\u0107 wej\u015bcia do portu, obrastaj\u0105c w umocnienia i fortyfikacje. Jednak natura okaza\u0142a si\u0119 silniejsza i gdy Wis\u0142a nanosz\u0105c wielkie ilo\u015bci piachu odsun\u0119\u0142a swoje uj\u015bcie o ponad 2 kilometry, znaczenie latarni upad\u0142o.
\nKolejna latarnia powsta\u0142a w tworz\u0105cym si\u0119 Nowym Porcie u nowego uj\u015bcia Wis\u0142y w roku 1785 – przy ul. Wysokiej, w miejscu dzisiejszej stacji SKM Nowy Port). Zasilana by\u0142a w\u0119glem, p\u00f3\u017aniej \u015bwiecami woskowymi, wreszcie gazem (jako druga w \u015bwiecie) i pod koniec XIX wieku na kilka lat eksperymentalnie pr\u0105dem elektrycznym (pierwsza na Ba\u0142tyku). W roku 1894 zbudowano obecn\u0105 o\u015bmiok\u0105tn\u0105 wie\u017c\u0119 typu Cleveland (Wielkie Jeziora, USA) o wysoko\u015bci ponad 27 metr\u00f3w. W laternie zainstalowano \u017car\u00f3wk\u0119 elektryczn\u0105 i metalowy reflektor. Dzi\u0119ki usytuowaniu na pag\u00f3rku jej \u015bwiat\u0142o pada\u0142o na morze z wysoko\u015bci ponad 30 metr\u00f3w i mia\u0142o zasi\u0119g 13 mil morskich. Emitowa\u0142a \u015bwiat\u0142o k\u0105towe w trzech sektorach podej\u015bcia do gda\u0144skiego portu: czerwone w zakresie od 117st. do 136st. i od 275st. do 297st. oraz bia\u0142e w od 136st. do 275st. Cykl \u015bwietlny latarni mia\u0142 sekwencj\u0119: b\u0142ysk 2 sekundy – przerwa 3 sek. Ponadto jej maszt nad latern\u0105 wyposa\u017cony by\u0142 we wska\u017anik kierunku wiatr\u00f3w, pr\u0119dko\u015bciomierz i kul\u0119 czasu. Kula ta by\u0142a zbudowana z wikliny pomalowanej na czarno i punktualnie w po\u0142udnie opuszczana by\u0142a z po\u0142o\u017cenia g\u00f3rnego w dolne, s\u0142u\u017c\u0105c do regulacji pok\u0142adowych chronometr\u00f3w.
\n1 wrze\u015bnia 1939r. na jej wie\u017cy Niemcy umie\u015bcili cekaem, kt\u00f3ry uciszyli obro\u0144cy strza\u0142em z armaty kpr. Grabowskiego. \u015aladem tego ostrza\u0142u jest zamurowany ja\u015bniejsz\u0105 ceg\u0142\u0105 \u015blad po otworze od pocisku.
\nW roku 1984 latarni\u0119 wy\u0142\u0105czono z polskiego systemu nawigacyjnego, jej funkcj\u0119 przej\u0119\u0142a nowa latarnia na wie\u017cy Kapitanatu Portu P\u00f3\u0142nocnego, o wysoko\u015bci \u015bwiat\u0142a 61 metr\u00f3w i zasi\u0119gu 25 Mm. Obecnie w r\u0119kach prywatnych, muzeum latarnictwa, kula czasu.
\n– Kapitanat Portu
\n– za latarni\u0105 – nowy dom pilot\u00f3w
\n– obrotnica
\n– Westerplatte
\n– basen Westerplatte – baza Pomorskiego Oddzia\u0142u Stra\u017cy Granicznej
\n– uj\u015bcie Martwej Wis\u0142y
\n– przysta\u0144 promowa „Polferries” – P\u017bB (promy do Nynashamn „Scandinavia” i „Rogalin”, tu kr\u0119cono „Ostatni Prom”)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
– po lewej wolna przestrze\u0144 przed zabudowaniami Nowego Portu – jezioro Zaspa (dawne jezioro w starorzeczu Wis\u0142y, oddzielone od morza przez mierzej\u0119, zasypane przez EC II) – wida\u0107 ju\u017c falowiec przy ul. Wyzwolenia (5 klatek, d\u0142ugo\u015b\u0107 250m, 11 kondygnacji, ok. 600 mieszka\u0144c\u00f3w; pierwsza w kraju lokalna sie\u0107 internetowa „falowiec.net” powsta\u0142a w 1996r.) W czasie wycieczki[…]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718"}],"collection":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=718"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":873,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions\/873"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2015\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}