{"id":1195,"date":"2017-04-27T12:55:35","date_gmt":"2017-04-27T10:55:35","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/?p=1195"},"modified":"2017-04-27T12:55:35","modified_gmt":"2017-04-27T10:55:35","slug":"trakt-sw-wojciecha-ul-torunska-ul-lakowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/27\/trakt-sw-wojciecha-ul-torunska-ul-lakowa\/","title":{"rendered":"Trakt \u015aw. Wojciecha – Ul. Toru\u0144ska\u2013 ul. \u0141\u0105kowa"},"content":{"rendered":"

Znajdujemy si\u0119 na wiadukcie Zaro\u015blak\u00a0i tu w\u0142a\u015bnie rozpoczyna si\u0119 Trakt \u015aw. Wojciecha . \u00a0Nast\u0119pnie biegnie on\u00a0 przez ca\u0142e osiedle administracyjne Orunia-\u015aw. Wojciech-Lipce, a\u017c do granicy z\u00a0Pruszczem Gda\u0144skim. Ulica ta powsta\u0142a prawdopodobnie w czasie budowy Kana\u0142u Raduni\u00a0jako droga techniczna.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po lewej stronie Budynek ABW . Niegdy\u015b by\u0142a tu brama wjazdowa do miasta, potem gmach gda\u0144skiej policji, a\u00a0od 65 lat siedziba s\u0142u\u017cb specjalnych. \u00a0W latach 1571-76 budowniczy Hans Kramer wzni\u00f3s\u0142 w\u00a0tym miejscu wysoki bastion z\u00a0kazamatami, nazwany, podobnie jak jego poprzedniczka Brama Karowa, \u00a0Bastionem Karowym. Mia\u0142 on przetrwa\u0107 ponad 300 lat.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po prawej stronie Ko\u015bci\u00f3\u0142 Menonit\u00f3w\u00a0 powsta\u0142y w 1818-19 roku . Jest on najwi\u0119ksz\u0105 zachowan\u0105 budowl\u0105 po-menonick\u0105\u00a0na obszarze Europy Wschodniej. Stanowi dzie\u0142o przyby\u0142ych tutaj z Niderland\u00f3w jeszcze w drugiej po\u0142owie XVI w. osadnik\u00f3w menonickich, kt\u00f3rzy na pocz\u0105tku XIX w. (1808) zjednoczyli si\u0119 w jedn\u0105 gmin\u0119. Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada unikatowe warto\u015bci dla miasta Gda\u0144ska, jak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego Pomorza Gda\u0144skiego, przejawiaj\u0105ce si\u0119 w architekturze \u015bwi\u0105tyni oraz jej malowniczym po\u0142o\u017ceniu. Dodatkow\u0105 warto\u015bci\u0105 jest czytelny w wielu miejscach (forma, konstrukcja i detal) „biblijny styl” starej budowli, wyra\u017anie odnosz\u0105cy si\u0119 do dobrej tradycji kultury menonickiej.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po prawej stronie , w budynku dawnych koszar, Gimnazjum Polskie w Gda\u0144sku, zwane gamaj\u0105\u2013 szko\u0142a \u015brednia kszta\u0142c\u0105ca m\u0142odzie\u017c na poziomie maturalnym, dzia\u0142aj\u0105ca w Gda\u0144sku\u00a0(na terenie Wolnego Miasta Gda\u0144ska), w latach 1922\u20131939. By\u0142o to gimnazjum koedukacyjne, o strukturze gda\u0144skiej typu frankfurckiego, matematyczno\u00a0\u00a0-przyrodnicze z j\u0119zykami klasycznymi. Nauka trwa\u0142a 9 lat. Do szko\u0142y mog\u0142y ucz\u0119szcza\u0107 dzieci obywateli\u00a0gda\u0144skich pochodzenia polskiego oraz polskich zatrudnionych w Wolnym Mie\u015bcie. Nauka by\u0142a p\u0142atna, jednak znaczna cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w korzysta\u0142a z r\u00f3\u017cnego rodzaju ulg b\u0105d\u017a by\u0142a zupe\u0142nie zwolniona z op\u0142at. Szko\u0142a by\u0142a jedynym polskim gimnazjum w Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku.<\/sup><\/em><\/strong><\/p>\n

Dalej po prawej mijamy Urz\u0105d Marsza\u0142kowski i wje\u017cd\u017camy w ulic\u0119 Toru\u0144sk\u0105, ( ok. 920 m d\u0142ugo\u015bci ) kt\u00f3ra kiedy\u015b mia\u0142a du\u017ce znaczenie gdy\u017c znajdowa\u0142 si\u0119 przy niej, nieistniej\u0105cy ju\u017c, dworzec kolejowy Gda\u0144sk\u00a0<\/a>\u00a0Brama Nizinna. (\u00a0nazywana r\u00f3wnie\u017c\u00a0Gda\u0144sk K\u0142odno\u00a0\u2013 pierwsza stacja\u00a0<\/a>kolejowa\u00a0w Gda\u0144sku, otwarta w 1852 roku . ( po prawej stronie nad Star\u0105 Mot\u0142aw\u0105 \u00a0wida\u0107 dwa pozosta\u0142e\u00a0po nim budynki. )<\/em><\/strong><\/p>\n

Wcze\u015bniej jednak po lewej stronie mijamy Muzeum Narodowe\u00a0 . Mie\u015bci si\u0119 ono w zabytkowym gmachu dawnego klasztoru franciszka\u0144skiego\u00a0z p\u00f3\u017anego gotyku, wykorzystywane by\u0142o\u00a0 do cel\u00f3w ekspozycyjnych od 3 \u0107wierci XIX wieku. Znajdowa\u0142o si\u0119 tam w\u00f3wczas Stadtmuseum, gromadz\u0105ce sztuk\u0119 dawn\u0105. W 1884\u00a0jego kolekcj\u0119 uzupe\u0142ni\u0142y zbiory gda\u0144skiego\u00a0Kunstgewerbemuseum, z kt\u00f3rym si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0142o.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po II Wojnie \u015awiatowej, muzeum przyj\u0119\u0142o polsk\u0105 nazw\u0119 Muzeum Pomorskiego w Gda\u0144sku. Pierwotnie znajdowa\u0142o si\u0119 w Pa\u0142acu Opat\u00f3w w Gda\u0144sku Oliwie, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 pocz\u0105tkowo funkcje dzia\u0142u etnograficznego\u00a0muzeum. Od 1989 roku mie\u015bci si\u0119 tu Oddzia\u0142 Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku.<\/em><\/strong><\/p>\n

Przeje\u017cd\u017camy teraz przez Star\u0105 Mot\u0142aw\u0119 po kt\u00f3rej kursuj\u0105 tramwaje wodne, \u00a0a oto ju\u017c Nowa Mot\u0142awa utworzona w 1576 w wyniku po\u0142\u0105czenia przekopem \u0142achy Bersen po\u0142o\u017conej w okolicach obecnej ul . Angielska Grobla\u00a0z dwoma le\u017c\u0105cymi na po\u0142udnie bezodp\u0142ywowymi zastoiskami wodnymi (bez w\u0142asnych nazw). Pocz\u0105tkowo pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 fosy, w 1599 zosta\u0142a poszerzona i pog\u0142\u0119biona, w celu przystosowania dla potrzeb \u017ceglugi. Poziom wody na Nowej Mot\u0142awie regulowa\u0142a \u015aluza Kamienna\u00a0zbudowana w latach 1619-1623.<\/em><\/strong><\/p>\n

W efekcie utworzenia Nowej Mot\u0142awy powsta\u0142a Wyspa Spichrz\u00f3w.\u00a0Nowa Mot\u0142awa oddziela Wysp\u0119 Spichrz\u00f3w od O\u0142owianki, D\u0142ugich Ogrod\u00f3w \u00a0i Dolnego Miasta.<\/em><\/strong><\/p>\n

W 1997, w 1000- lecie miasta, zosta\u0142a zbudowana przysta\u0144 Jachtowa Marina Gda\u0144sk.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

Skr\u0119camy teraz w ulic\u0119 \u0141\u0105kow\u0105,\u00a0 g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119\u00a0 Dolnego Miasta. Dzielnica ta, \u00a0jak Pa\u0144stwo zapewne widz\u0105 , przechodzi bardzo udan\u0105 rewitalizacj\u0119 . Wzd\u0142u\u017c \u0141\u0105kowej przewa\u017ca zabudowa z XIX i pocz\u0105tku XX w., w postaci kamienic\u00a0mieszkalnych oraz budynk\u00f3w przemys\u0142owych.\u00a0Od 1883 Dolne Miasto\u00a0posiada\u0142o konne po\u0142\u0105czenie tramwajowe (linia \u015br\u00f3dmiejska od Bramy Wy\u017cynnej\u00a0do Dolnego Miasta, na znacznej d\u0142ugo\u015bci dwutorowa) \u00a0a od 1896 elektryczne. W 1999 zamkni\u0119to zajezdni\u0119 tramwajow\u0105 i zawieszono kursowanie tramwaj\u00f3w ulic\u0105 \u0141\u0105kow\u0105. Kilka lat p\u00f3\u017aniej, w wyniku remontu fragmentu nawierzchni Podwala Przedmiejskiego, torowisko w ulicy fizycznie odci\u0119to od reszty sieci tramwajowej. Od wrze\u015bnia 2015 na ulicy \u0141\u0105kowej stoi tramwaj\u00a0jako pomnik.<\/em><\/strong><\/p>\n

Ulica posiada historyczny, obiegowy uk\u0142ad numeracji – numeracja zaczyna si\u0119 przy ulicy D\u0142ugie Ogrody, narasta po jednej stronie ulicy, aby doj\u015b\u0107 do numeru 34 przy skrzy\u017cowaniu ko\u0144cowym, nast\u0119pnie kontynuowana jest po drugiej stronie ulicy i wzrasta do numeru 62, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 nieopodal skrzy\u017cowania z ulic\u0105 D\u0142ugie Ogrody.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po prawej stronie mijamy budynek\u00a0 Dawnej Fabryki\u00a0 Broni dzia\u0142aj\u0105cej\u00a0 od <\/em><\/strong>1 IV 1853 .\u00a0<\/em><\/strong>W 1875 roku fabryka zatrudnia\u0142a 1200 os\u00f3b i produkowa\u0142a do kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy karabin\u00f3w rocznie, Od roku 1885 produkowa\u0142a tak\u017ce stalowe lance na potrzeby kawalerii.\u00a0<\/em><\/strong>19 XI 1887 osi\u0105gn\u0119\u0142a rekordow\u0105 produkcj\u0119 na dob\u0119 \u2013 500 karabin\u00f3w. 30 XII 1889 fabryk\u0119 strawi\u0142 po\u017car. 29 II 1892 pod Ratuszem G\u0142\u00f3wnego Miasta odby\u0142a si\u0119 demonstracja 1200 bezrobotnych robotnik\u00f3w. Prac\u0119 wznowiono w nast\u0119pnych miesi\u0105cach roku 1892, po odbudowie i zmianie oprzyrz\u0105dowania. W celu zwi\u0119kszenia produkcji karabin\u00f3w potrzebnych do przezbrojenia modernizowanej armii niemieckiej zrezygnowano z produkowanej do roku 1889 amunicji karabinowej. Po wstrzymaniu produkcji z ko\u0144cem I wojny \u015bwiatowej cz\u0119\u015b\u0107 maszyn w roku 1919 zakupi\u0142o pa\u0144stwo polskie, nast\u0119pnie w 1921 przej\u0119\u0142o reszt\u0119 jej wyposa\u017cenia po utworzeniu zdemilitaryzowanego II Miasta Gda\u0144ska\u00a0<\/em>\u00a0i w ramach podzia\u0142u niemieckiego mienia pa\u0144stwowego w<\/em> Gda\u0144sku. Urz\u0105dzenia techniczne wywieziono do Warszawy, w roku 1923 przekazuj\u0105c je do Radomia (gdzie na ich bazie powsta\u0142y istniej\u0105ce obecnie zak\u0142ady zbrojeniowe \u0141ucznik). Do 1945 roku zabudowania dawnej fabryki by\u0142y siedzibami firm (np. Fabryka Monopolu Tytoniowego), warsztat\u00f3w stolarskich i \u015blusarskich, mieszkaniami prywatnymi. Po II wojny \u015bwiatowej by\u0142y tam siedziby Gda\u0144skich Zak\u0142ad\u00f3w Futrzarskich, Fabryki Ogniw i Baterii \u201eDaimon\u201d; mie\u015bci\u0142y si\u0119 fabryka opakowa\u0144 i fabryka obrabiarek, w latach 1994\u20132000 zak\u0142ady odzie\u017cowe, od roku 2000 m.in. szpital weterynaryjny. Maj\u0105 tam siedzib\u0119 tak\u017ce Gda\u0144skie Melioracje sp. z o.o. (powsta\u0142e 1 VIII 1993 w wyniku przekszta\u0142ce\u0144 Okr\u0119gowego Przedsi\u0119biorstwa Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji w Gda\u0144sku). Od 2005 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 budynk\u00f3w nale\u017cy do szpitala weterynaryjnego. Karabiny produkowane w fabryce znajduj\u0105 si\u0119 w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie i\u00a0\u00a0<\/a>Muzeum Historycznego Miasta Gda\u0144ska.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po prawej stronie budynek LPP\u00a0, firmy\u00a0 zajmuj\u0105cej\u00a0 si\u0119 projektowaniem i dystrybucj\u0105 odzie\u017cy.<\/em><\/strong><\/p>\n

Po lewej stronie Hotel Dom Muzyka mieszcz\u0105cy si\u0119 w XIX wiecznych budynkach Akademii Muzycznej.<\/em>A zaraz po nim \u00a0Akademia Muzyczna i.Stanis\u0142awa Moniuszki\u00a0mieszcz\u0105ca si\u0119 w budynku przedwojennego Gimnazjum Kr\u00f3lewskiego .\u00a0<\/em><\/strong>Celem jej dzia\u0142alno\u015bci jest kszta\u0142cenie wysoko kwalifikowanych artyst\u00f3w: instrumentalist\u00f3w, wokalist\u00f3w, aktor\u00f3w musicalowych, kompozytor\u00f3w, teoretyk\u00f3w muzyki, dyrygent\u00f3w ch\u00f3r\u00f3w, pedagog\u00f3w sztuki muzycznej, nauczycieli wychowania muzycznego, nauczycieli rytmiki, instruktor\u00f3w zespo\u0142\u00f3w wokalno-instrumentalnych, organizator\u00f3w \u017cycia muzycznego. W roku 2007-2008 akademia obchodzi\u0142a Jubileusz 60-lecia.<\/em><\/strong><\/p>\n

W\u015br\u00f3d jej absolwent\u00f3w jest min. Leszek Mo\u017cd\u017cer.<\/em><\/strong><\/p>\n

I ju\u017c wje\u017cd\u017camy w ulic\u0119 D\u0142ugie Ogrody.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znajdujemy si\u0119 na wiadukcie Zaro\u015blak\u00a0i tu w\u0142a\u015bnie rozpoczyna si\u0119 Trakt \u015aw. Wojciecha . \u00a0Nast\u0119pnie biegnie on\u00a0 przez ca\u0142e osiedle administracyjne Orunia-\u015aw. Wojciech-Lipce, a\u017c do granicy z\u00a0Pruszczem Gda\u0144skim. Ulica ta powsta\u0142a prawdopodobnie w czasie budowy Kana\u0142u Raduni\u00a0jako droga techniczna. Po lewej … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1196,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1195\/revisions\/1196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}