{"id":1281,"date":"2017-05-12T21:19:29","date_gmt":"2017-05-12T19:19:29","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/?p=1281"},"modified":"2017-05-12T21:19:29","modified_gmt":"2017-05-12T19:19:29","slug":"potok-swelinia-sopot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/12\/potok-swelinia-sopot\/","title":{"rendered":"POTOK SWELINIA SOPOT"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>POTOK SWELINIA <\/strong><\/p>\n<p><strong>Aleja Mamuszki Franciszka , 81-718 Sopot<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Potok Swelinia znajduje si\u0119 na obszarze Tr\u00f3jmiejskiego Parku Narodowego<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>TR\u00d3JMIEJSKI PARK KRAJOBRAZOWY<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>CHARAKTERYSTYKA PARKU<\/strong><\/p>\n<p>Tr\u00f3jmiejski Park Krajobrazowy (TPK) zosta\u0142 utworzony w 1979 roku. Obecna powierzchnia Parku wynosi 19.930 ha., za\u015b otuliny 16.542 ha.<\/p>\n<p>Celem utworzenia parku krajobrazowego jest ochrona i popularyzacja warto\u015bci przyrodniczych, historycznych i kulturowych w warunkach racjonalnego gospodarowania. Na ca\u0142o\u015b\u0107 TPK sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dwa rozleg\u0142e kompleksy le\u015bne na obszarze wysoczyzny morenowej Pojezierza Kaszubskiego i jej strefy kraw\u0119dziowej, rozdzielone przez zurbanizowane tereny Wielkiego Kacka, Ma\u0142ego Kacka i Gdyni D\u0105browy. Kompleks p\u00f3\u0142nocny obejmuje cz\u0119\u015b\u0107 teren\u00f3w Gdyni, Rumi, Szemudu i Wejherowa, za\u015b dwukrotnie mniejszy kompleks po\u0142udniowy &#8211; fragmenty teren\u00f3w Gdyni, Sopotu i Gda\u0144ska.<\/p>\n<p>Do najcenniejszych walor\u00f3w przyrodniczych parku nale\u017cy unikatowa polodowcowa rze\u017aba terenu, uformowana przez procesy zwi\u0105zane ze zlodowaceniem ba\u0142tyckim, a zw\u0142aszcza z jego (ostatni\u0105) faz\u0105 pomorsk\u0105 &#8211; od 15 do 13 tysi\u0119cy lat temu, od kt\u00f3rej zacz\u0119\u0142o si\u0119 ostateczne, jak dot\u0105d, wycofywanie l\u0105dolodu z naszych ziem. W licznych zag\u0142\u0119bieniach terenu znajduj\u0105 si\u0119 torfowiska oraz kilkana\u015bcie niedu\u017cych jezior, np. Wyspowo, Borowo, Pa\u0142sznik, Wygoda, Bieszkowickie, Zawiat, Okuniewko, D\u0142ugie &#8211; niekt\u00f3re o cechach sk\u0105po\u017cywnych jezior pierwotnych powsta\u0142ych tu\u017c po ust\u0105pieniu zlodowacenia. Cechy polodowcowe krajobrazu podkre\u015bla te\u017c obecno\u015b\u0107 licznych g\u0142az\u00f3w narzutowych. Dnem wielu dolin p\u0142yn\u0105 potoki, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142a na terenie parku, np. Cedron, Cis\u00f3wka, Marszewska Struga, Swelinia, \u015awiemirowski Potok, Rynarzewski Potok, Prochowy Potok, Zaj\u0105czkowski Potok. Tylko najwi\u0119ksze cieki rozpoczynaj\u0105 sw\u00f3j bieg na wysoczy\u017anie poza granicami TPK: Go\u015bcicina, Zag\u00f3rska Struga, Kaczy Potok, Potok Oliwski i Strzy\u017ca.<\/p>\n<p>Specyficzne \u015brodowiska ch\u0142odnych p\u00f3\u0142nocnych zboczy, g\u0142\u0119bokich dolin z potokami o charakterze podg\u00f3rskim, obszar\u00f3w \u017ar\u00f3dliskowych, miejsc do dzi\u015b w spos\u00f3b naturalny aktywnych erozyjnie, torfowisk, czystych \u015br\u00f3dle\u015bnych jezior, g\u0142az\u00f3w narzutowych umo\u017cliwi\u0142y zachowanie si\u0119 interesuj\u0105cej flory i fauny.<\/p>\n<p>PRZYRODA<\/p>\n<p>Do najwi\u0119kszych walor\u00f3w przyrodniczych nale\u017cy tu polodowcowa rze\u017aba terenu, szczeg\u00f3lnie bogata w strefie rozci\u0119\u0107 erozyjnych kraw\u0119dzi wysoczyzny. Przez park przep\u0142ywaj\u0105 oraz bior\u0105 w nim pocz\u0105tek liczne potoki. Na obszarze wysoczyzny zachowa\u0142o si\u0119 kilka jezior lobeliowych. Uwag\u0119 zwraca du\u017ca ilo\u015b\u0107 g\u0142az\u00f3w narzutowych.<\/p>\n<p>Zasadniczy rys krajobrazowi parku nadaj\u0105 lasy, kt\u00f3re zajmuj\u0105 oko\u0142o 90% jego powierzchni. Przewa\u017caj\u0105 lasy bukowe i mieszane z bukiem. S\u0105 te\u017c fragmenty gr\u0105d\u00f3w, \u0142\u0119g\u00f3w, bor\u00f3w bagiennych, a tak\u017ce zbiorowisk niele\u015bnych, jak np. p\u00f3\u0142naturalne \u0142\u0105ki. Do najcenniejszych przyrodniczo nale\u017c\u0105 torfowiska oraz \u017ar\u00f3dliska z interesuj\u0105cymi zbiorowiskami ro\u015blinnymi.<\/p>\n<p>Ciekawa flora parku zawiera ponad 50 gatunk\u00f3w ro\u015blin chronionych, jak r\u00f3wnie\u017c szereg innych gatunk\u00f3w godnych uwagi &#8211; rzadkich, reliktowych, g\u00f3rskich. Tu wymieni\u0107 nale\u017cy zw\u0142aszcza poryblinu kolczastego, malin\u0119 moroszk\u0119, turzyc\u0119 bagienn\u0105, \u017cebrowca g\u00f3rskiego. S\u0105 te\u017c bardzo rzadkie mszaki, porosty i grzyby.<\/p>\n<p>Ze \u015bwiata zwierz\u0105t najlepiej poznane s\u0105 ptaki. W parku wyst\u0119puj\u0105 m.in. bocian czarny, brodziec samotny, \u017curaw, sowa w\u0142ochatka, dzi\u0119cio\u0142 czarny, go\u0142\u0105b siniak, pluszcz i zniczek.<\/p>\n<h1><\/h1>\n<h1><strong>Potok Swelinia<\/strong><\/h1>\n<p>P\u0142yn\u0105cy na granicy Sopotu i Gdyni potok wyr\u00f3\u017cnia \u00a0si\u0119 z\u00a0pozosta\u0142ych tym, \u017ce na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci p\u0142ynie w naturalnym korycie, d\u0142ugo\u015b\u0107 potoku \u2013 2.600 m, \u015bredni przep\u0142yw 10-20 l\/s. Wyp\u0142ywa z dolin rozcinaj\u0105cych stref\u0119 kraw\u0119dziow\u0105 wysoczyzny Pojezierza Kaszubskiego. Jej \u017ar\u00f3d\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 na wysoko\u015bci 60 m n.p.m. \u00a0Pod drog\u0105 przy Stawie Mazowieckim oraz pod torami kolejowymi pod Al.\u00a0Zwyci\u0119stwa uj\u0119ty jest z konieczno\u015bci w przepusty.<\/p>\n<p>W 2005 roku w na obszarze \u017ar\u00f3dlisk w gdy\u0144skim Bernadowie utworzono ok. 13\u2011hektarowy Rezerwat Przyrody <em>\u0141\u0119g nad Swelini\u0105<\/em>. W\u00a0\u015brodkowym i dolnym biegu potok stanowi granic\u0119 mi\u0119dzy Gdyni\u0105 a Sopotem.<\/p>\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym (1919-1939) jako\u00a0<em>Der Grenzflu\u00df<\/em>\u00a0(Potok Graniczny) stanowi\u0142a Swelinia cz\u0119\u015b\u0107 granicy mi\u0119dzy Polsk\u0105 a\u00a0Wolnym Miastem Gda\u0144sk.<\/p>\n<p>W codziennym u\u017cyciu funkcjonuje zar\u00f3wno nazwa\u00a0<em>Swelinia<\/em>, jak i\u00a0<em>Swelina<\/em>. Jednak w oficjalnym nazewnictwie s\u0142owia\u0144ska nazwa\u00a0<em>Swelina<\/em>, wymieniana w dokumencie ju\u017c w 1283 roku, wyparta zosta\u0142a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie przez nazw\u0119\u00a0<em>Swelinia<\/em>. Potwierdzaj\u0105 to takie nazwy jak\u00a0 \u00a0<em>Rezerwat \u0141\u0119g nad Swelini\u0105\u00a0<\/em>(a nie\u00a0<em>Swelin\u0105<\/em>) oraz\u00a0<em>Jar Swelini<\/em>\u00a0(a nie\u00a0<em>Sweliny<\/em>). Je\u017celi doda\u0107, \u017ce w niedalekiej przesz\u0142o\u015bci (lata 60-70. XX w.) mylono\u00a0<em>Swelini\u0119<\/em>\u00a0z\u00a0<em>Potokiem Kamiennym<\/em>. Ostatnie 500 m przed uj\u015bciem do Ba\u0142tyku biegnie kilkunastometrowym w\u0105wozem o stromych i podmywanych wci\u0105\u017c brzegach, przy wy\u017cszych stanach wody tworzy liczne kaskady &#8211; to niemal g\u00f3rski krajobraz nad samym morzem. Wzd\u0142u\u017c jaru (g\u00f3r\u0105) biegnie\u00a0<strong>szlak pieszy\u00a0<\/strong>i nowa, <strong>droga \u00a0rowerowa<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>REZERWAT PRZYRODY \u0141\u0118G NAD SWELINI\u0104 <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Utworzony 20 czerwca 2005 r. rozporz\u0105dzeniem nr 11\/2005 Wojewody Pomorskiego, na powierzchni 13,40 ha w kompleksie le\u015bnym Las\u00f3w Oliwskich. Obejmuje lesiste dno \u017ar\u00f3dliskowego odcinka doliny Swelini, po\u0142o\u017cone w strefie kraw\u0119dziowej wysoczyzny Pojezierza Kaszubskiego. Chroni dobrze zachowane lasy \u0142\u0119gowe i gr\u0105dowe oraz p\u00f3\u0142naturalne \u015br\u00f3dle\u015bne \u0142\u0105ki. Drzewostan dominuj\u0105cego powierzchniowo \u0142\u0119gu jesionowo-olszowego buduje prawie wy\u0142\u0105cznie olcha czarna. Mniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni zajmuje gr\u0105d pomorski, o drzewostanie z\u0142o\u017conym g\u0142\u00f3wnie z grabu pospolitego, d\u0119bu szypu\u0142kowego i olchy czarnej. \u0141\u0105ki zajmuj\u0105 kilkana\u015bcie procent powierzchni rezerwatu.<\/p>\n<p>Stwierdzono tu ponad 205 gatunk\u00f3w ro\u015blin naczyniowych. Siedem z nich podlega ochronie cz\u0119\u015bciowej (kruszczyk szerokolistny, kuku\u0142ka krwista, kuku\u0142ka plamista, kuku\u0142ka szerokolistna, listera jajowata, wawrzynek wilcze\u0142yko). Niekt\u00f3re obecne tu gatunki wymienione s\u0105 na li\u015bcie gin\u0105cych i zagro\u017conych ro\u015blin naczyniowych Pomorza Zachodniego, m.in. czerniec gronkowy, fio\u0142ek przedziwny, manna gajowa, olsza szara, szczaw gajowy i kuku\u0142kaplamista.<\/p>\n<p>Z rzadkich ptak\u00f3w cz\u0119sto widuje si\u0119 tu dzi\u0119cio\u0142a czarnego i pliszk\u0119 g\u00f3rsk\u0105. W Swelini zaobserwowano rzadkiego p\u0142azi\u0144ca, wyp\u0142awka alpejskiego, kt\u00f3rego obecno\u015b\u0107 dobrze \u015bwiadczy o czysto\u015bci w\u00f3d.<\/p>\n<p>Jar Swelini jest obj\u0119ty ochron\u0105 prawn\u0105 jako tzw. u\u017cytek ekologiczny.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pozosta\u0142e potoki w Sopocie i okolicy to:<br \/>\n-Kamienny Potok<br \/>\n-Potok Grodowy<br \/>\n-Potok Babidolski<br \/>\n-Potok Ku\u017aniczy<br \/>\n-Potok wiejski<br \/>\n-Potok \u015arodkowy<br \/>\n-Potok Haffnera<br \/>\n-Potok Karlikowski<br \/>\n-Bezimienny Potok<br \/>\n-Potok Gdynia<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p>Od strony p\u00f3\u0142nocnej, do sopockiego Molo przylega Park P\u00f3\u0142nocny. Rozci\u0105ga si\u0119 od Grand Hotelu do potoku Swelinia, kt\u00f3ry stanowi granic\u0119 z Gdyni\u0105.<\/strong><\/p>\n<p>Alejki klonowe i jesionowo- wi\u0105zowe wytyczono tu na pocz\u0105tku XX wieku. Wtedy te\u017c posadzono wiele drzew i krzew\u00f3w: kasztanowce, \u015bwierki, \u015bnieguliczki i inne. W 2009 roku zrewaloryzowano Park P\u00f3\u0142nocny zachowuj\u0105c cenne przyrodniczo obszary. Zbudowano \u015bcie\u017ck\u0119 edukacyjn\u0105, \u015bcie\u017ck\u0119 spacerow\u0105, bezkolizyjne \u015bcie\u017cki rowerowe i \u015bcie\u017ck\u0119 dla rolkarzy. Stoi \u00a0tu te\u017c drewniana kapliczka. Po\u015bwi\u0119cono j\u0105 w listopadzie 2011 roku. To rze\u017aba Chrystusa Frasobliwego. Kaplic\u0119 wykonano dla upami\u0119tnienia ks. Tadeusza Caba\u0142y, zas\u0142u\u017conego proboszcza z parafii \u015bw. Andrzeja Boboli w Sopocie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; POTOK SWELINIA Aleja Mamuszki Franciszka , 81-718 Sopot \u00a0 Potok Swelinia znajduje si\u0119 na obszarze Tr\u00f3jmiejskiego Parku Narodowego &nbsp; TR\u00d3JMIEJSKI PARK KRAJOBRAZOWY &nbsp; \u00a0 \u00a0 CHARAKTERYSTYKA PARKU Tr\u00f3jmiejski Park Krajobrazowy (TPK) zosta\u0142 utworzony w 1979 roku. Obecna powierzchnia Parku &hellip; <a href=\"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/12\/potok-swelinia-sopot\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1281"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1283,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1281\/revisions\/1283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}