{"id":923,"date":"2017-03-06T15:41:08","date_gmt":"2017-03-06T14:41:08","guid":{"rendered":"http:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/?p=923"},"modified":"2017-03-06T15:41:08","modified_gmt":"2017-03-06T14:41:08","slug":"zlota-kamieniczka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/06\/zlota-kamieniczka\/","title":{"rendered":"Z\u0142ota Kamieniczka"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Z\u0142ota Kamienica, nazywana te\u017c \u201eDomem Speymana\u201d, a niekiedy \u201eDomem Steffens\u00f3w\u201d, gdy\u017c do tej rodziny nale\u017ca\u0142a w latach 1786-1918 , to jeden z najpi\u0119kniejszych gda\u0144skich budynk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na D\u0142ugim Targu . Znajdujemy j\u0105 pod numerem 41.<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Na pocz\u0105tku XV w. w\u0142a\u015bcicielem posesji by\u0142 znany w dziejach Gda\u0144ska burmistrz Arnold Hecht. Po roku 1411 posiad\u0142o\u015b\u0107 przesz\u0142a w inne r\u0119ce. W 1601 r. uzyska\u0142 j\u0105 patrycjusz gda\u0144ski, p\u00f3\u017aniejszy burgrabia kr\u00f3lewski, a od 1612 r. do 1625 r. burmistrz miasta \u2013 Jan Speymann. To w\u0142a\u015bnie na jego zlecenie wzniesiono tutaj w latach 1609-1617, wed\u0142ug projektu Abrahama van den Blocke’a, wspania\u0142\u0105 renesansow\u0105 kamienic\u0119.<\/p>\n

Fasad\u0119 jej bogato ozdobiono p\u0142askorze\u017abami przedstawiaj\u0105cymi g\u0142owy w\u0142adc\u00f3w i wodz\u00f3w, sceny batalistyczne i herby fundator\u00f3w. Nad wej\u015bciem umieszczono pos\u0105g Mi\u0142osierdzia i napisy w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim: \u201eCnot\u0119 kochaj, to ci\u0119 uszcz\u0119\u015bliwi, zechcesz prze\u015bladowa\u0107, to obali\u201d, \u201eCzy\u0144 s\u0142usznie, nikogo si\u0119 nie l\u0119kaj\u201d. Fasada budynku zwie\u0144czona jest rze\u017abami ukazuj\u0105cymi cnoty kardynalne\u201d roztropno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, m\u0119stwo i umiarkowanie, a szczyt kamieniczki wie\u0144czy pos\u0105g Fortuny.<\/p>\n

Legenda g\u0142osi, \u017ce czasem po korytarzach kamieniczki snuje si\u0119 duch pi\u0119knej Judyty Speymann szepcz\u0105cej: \u201eCzy\u0144 sprawiedliwie, nikogo si\u0119 nie l\u0119kaj\u201d.<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 natomiast jest fakt, \u017ce zam\u00f3wione we W\u0142oszech i wiezione drog\u0105 morsk\u0105 do Gda\u0144ska dekoracje rze\u017abiarskie fasady Z\u0142otej Kamienicy zaton\u0119\u0142y razem ze statkiem. Ich miejsce zaj\u0119\u0142y ozdoby przeznaczone na tyln\u0105 elewacj\u0119.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/div>\n
\n

Wa\u017cne daty:<\/strong><\/p>\n

1601 r. \u2013 nabycie parceli, na kt\u00f3rej stoi kamienica przez Jana Speymanna<\/p>\n

1609 r. \u2013 zako\u0144czenie budowy obiektu<\/p>\n

1618 r. \u2013 zako\u0144czenie prac rze\u017abiarskich na fasadzie<\/p>\n

1945 r. \u2013 zniszczenie kamienicy w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych<\/p>\n

1954 r. \u2013 powojenna odbudowa<\/p>\n

1990 r. \u2013 konserwacja przedpro\u017ca<\/p>\n

1991 r. \u2013 rekonstrukcja pos\u0105gu wie\u0144cz\u0105cego szczyt dachu<\/p>\n

2001 r. \u2013 renowacja zabytku<\/p>\n

Architektura:<\/strong><\/p>\n

Przyk\u0142ad klasycyzuj\u0105cego nurtu manieryzmu niderlandzkiego<\/p>\n

Budowniczowie:<\/strong><\/p>\n

Autor projektu \u2013 Abraham van den Block<\/p>\n

Kierownik prac budowlanych \u2013 najprawdopodobniej Jan Strakowski<\/p>\n

Prace rze\u017abiarskie \u2013 Abraham van den Block, Jan Voigt z Rostocku<\/p>\n

Przyci\u0105ga wzrok:<\/strong><\/p>\n

Ozdobna fasada wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 niezwykle bogatym wystrojem rze\u017abiarskim i licznymi z\u0142oceniach. Du\u017ce, prostok\u0105tne okna otoczone s\u0105 pionowymi pilastrami i poziomym belkowaniem, z kt\u00f3rego wyrastaj\u0105 popiersia s\u0142awnych m\u0119\u017c\u00f3w znanych z historii, a kt\u00f3rych mo\u017cna rozszyfrowa\u0107 dzi\u0119ki umieszczonym poni\u017cej podpisom. Przestrze\u0144 pod oknami wype\u0142niaj\u0105 p\u0142askorze\u017aby z batalistycznymi scenami, r\u00f3wnie\u017c ozdobione odpowiedni\u0105 inskrypcj\u0105. Dwa, trzymane przez anio\u0142ka herby \u2013 Speymanna i jego \u017cony Judyty z Bahr\u00f3w, nie pozwalaj\u0105 zapomnie\u0107, komu Gda\u0144sk zawdzi\u0119cza posiadanie pere\u0142ki, jak\u0105 stanowi Z\u0142ota Kamienica. Ozdobn\u0105 attyk\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 pos\u0105gi wyobra\u017caj\u0105ce cztery cnoty kardynalne \u2013 Roztropno\u015b\u0107, Sprawiedliwo\u015b\u0107, M\u0119stwo i Umiarkowanie, a ich boskie odpowiedniki Wiar\u0119, Nadziej\u0119 i Mi\u0142o\u015b\u0107 \u0142atwo mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w dolnej cz\u0119\u015bci kamienicy. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142nia spogl\u0105daj\u0105ca ze szczytu posta\u0107 Fortuny.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z\u0142ota Kamienica, nazywana te\u017c \u201eDomem Speymana\u201d, a niekiedy \u201eDomem Steffens\u00f3w\u201d, gdy\u017c do tej rodziny nale\u017ca\u0142a w latach 1786-1918 , to jeden z najpi\u0119kniejszych gda\u0144skich budynk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na D\u0142ugim Targu . Znajdujemy j\u0105 pod numerem 41. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Na pocz\u0105tku XV w. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/923"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":924,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/923\/revisions\/924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przewodnikgdanski.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}